Nisan ayı enflasyonu

Nisan ayı enflasyonu %69,97 (önceki %61,1).

Artan enerji ve gıda fiyatları tüm dünyada enflasyonu 10 yılların zirvesine taşıyor. Son bir yılda ise ulaştırma, gıda, ev eşyası ile alkolsüz içecekler kalemlerindeki artışlar önemli.

Çekirdek enflasyon: %52,37 (önceki %48,39).

ÜFE, yine 3 haneli rakamlarda: %121,82 (önceki %114,97).

İTO’nun Ücretliler Geçinme Endeksi ve Türk-İş’in gıda enflasyonu da %80’in üzerinde artışa işaret etmişti.

TCMB de 2022 yılsonu enflasyon tahminini, olması gerektiği gibi, önceki %23,2’ten %42,8’e yükseltti.

Yaz döneminden itibaren ise enflasyonun adım adım gerilemesi bekleniyor.

Advertisement

Ramazan Bayramı’mız Mübarek Olsun!

İslam aleminin Ramazan Bayramı’nı en içten dileklerimle kutlar; ülkemiz ve dünyada salgınların son bulduğu, huzur, barış, sevgi ve refahın hakim olduğu güzel günlere biran önce kavuşmayı diliyorum.

Lütfi ya lutfu kerim

Erişe rahmü-rahim

Ber murad ede fehim

Bayram o bayram ola.

(Alvarlı Efe Hz’leri)

#RamazanBayramı’mız Mübarek Olsun!

#bayram #ramazanbayramı

#ramazanbayramınızkutluolsun

#ramazanbayramınızmubarekolsun

Para politikasında ayrışma

Fed öncülüğünde merkez bankalarının şahin duruşları öne çıksa da Ukrayna’daki belirsizlik, dünyanın geri kalanında faiz artışlarını sınırlamaktadır.

ABD ve diğer gelişmiş ülkelerin para politikaları arasında da artan bir ayrışma var. ABD’nin aksine, para politikasını gevşek tutmaya devam eden Japonya bu ayrışmanın güzel bir örneği.

Avro bölgesi ve İngiltere’deki parasal sıkılaştırmaların da sınırlı kalması bekleniyor.

Dolar endeksi (DXY), ABD’de agresif faiz artışları beklentileri ile 104 seviyesine ulaşarak, 2002 sonrası en yüksek seviyeyi yakaladı.

https://www.researchgate.net/publication/311754568_Monetary_Policy_Divergence_and_Central_Banking_in_the_New_Era

Ukrayna Savaşı’nın Ekonomik ve Finansal Yansımaları

Sabah için kaleme aldığım yazı… (5 Mart 2022)

Ukrayna Savaş’ı, bugün, 10. gününde. Savaş, sonuçları itibariyle ise, sadece Ukrayna ve Rusya ekonomilerini değil, dünyanın dört-bir yanındaki milyonlarca insanı etkilemektedir. BM’ye göre Ukrayna’dan şimdiden bir milyon mülteci evlerini terk etmek zorunda kaldı.

ABD Başkanı Biden’ın ifadesi ile “3. Dünya Savaşı’nın yerine” tercih edilen yaptırımların ne ölçüde işe yarayacağı ve küresel ekonominin bu süreçten nasıl etkileneceği ile ilgili kaygılar ise had safhada. Ukrayna’daki savaşın bölgeye ekonomik etkileri; yaptırımların dünya ekonomisine etkileri ve finansal yansımaları; Rusya ekonomisinin bu yaptırımlara dayanacak gücünün olup olmadığı soruları da bu doğrultuda özellikle önem kazanmaktadır.

Yaptırımlar

Rusya, birçok alanda sıkıştırılıyor. Yaptırımlar artarak devam ediyor. Dünyanın dört bir yanından ve her alandan Ukrayna’ya destek adımları sıralanıyor. Tarafsızlığı ile nam salmış İsviçre dahi, Rusya’ya yaptırımlara taraf oldu.

Rusya’nın enerji ihracatı, Rus finansal sistemi ve hatta rezervleri hedef alındı. BP, Rus enerji şirketi Rosneft ile olan ortaklığını bitirdiğini duyurdu. En büyük ticari ortaklardan Almanya da Kuzey Akım 2 projesinin lisansının onaylanmasını durdurdu. Maersk gibi büyük lojistik firmaları, Rusya’daki operasyonlarını durdurdu. Rus Sberbank, Avrupa’daki operasyonlarını durdurmak zorunda kaldı. Bazı önde gelen Rus bankaları ve merkez bankası ile SWIFT işlemlerinin yasaklanması, Rusya merkez bankasının uluslararası işlemlerinin kısıtlanması; Rusya’nın uluslararası finansal sistem ile bağlantılarını, rezervlerine erişimini ve ödeme akışlarını engelleyici, Rusya ekonomisini derin bir krize sürükleyebilecek yaptırımlardır.

AgencyRatingOutlookDate
Moody’sB3under reviewMar 03 2022
S&PCCC-negativeMar 03 2022
FitchBnegative watchMar 02 2022

Rusya’nın kredi notları, savaş sonrası, “çöp” statüsüne indirildi. Kaynak: S&P, Moody, ve Fitch

Rus oligarklara ve off-shore hesaplara baskılar, finansal yaptırımların en güçlü unsuru olabilir. Makro-finansal istikrara yönelik riskler, borçların ödenmesinde aksamalar, uluslararası rezervlere erişimin kısıtlanması gerekçeleri ile Rusya’nın kredi notları da yatırım yapılamaz seviyelere indirildi. Enerji ihracatına yönelik yaptırımlar, Rus bankalarının ve finansal sistemin, SWIFT sisteminden çıkarılması, Rusya’yı oldukça zorlayacaktır.

Ekonomik ve finansal yansımalar

Rusya’yı ekonomik ve finansal anlamda çok zor günlerin beklediğinden şüphe yok. Rus rublesi, tarihin en değersiz seviyelerinde. MOEX işlemlere kapatılmak zorunda kalındı. Ukrayna, ilk günlerden itibaren sermaye kontrollerine başvuruyordu. Nakit çekimi ve dövize sınırlamalar getirildi. Rusya’da da açığa satışların yasaklanması, menkul kıymet satışlarının yasaklanması ve bireylerin yurtdışına 10bin dolardan fazla para çıkaramaması yasakları geldi.

Rusya’nın ekonomik büyüklüğü, enerji ve tahıl ihracındaki ağırlığı nedeniyle, çok fazla ihtimal verilmeyen (Fransa Maliye Bakanı’nın ifadesiyle ‘finansal nükleer silah’) SWIFT adımı, uzun vadede ciddi yansımalar getirecektir. Nitekim, bugün, SWIFT işlemlerinin ortalamada %1’inin Rusya’dan yapıldığı tahmin edilmektedir.

Özellikle de SWIFT yaptırımları, Rusya’nın tüm dış ilişkilerini etkileme potansiyeli taşımaktadır. Rusya’nın ihracat gelirlerini ve uluslararası ticaretini, geçmişte İran’da olduğu gibi, ciddi anlamda zayıflatması bekleniyor. Rusya ile iş yapan tüm şirketleri ve finansal kuruluşları etkiler. Şirketlere para girişlerinin durması, ödemelerin aksaması, teminat ve akreditiflerde sorunlar yaşanması gibi uluslararası ticarete darbe vuracak gelişmeler yaşanabilir.

Ancak, Rusya’da, merkez bankası ve bazı büyük bankaların olduğu kısmi bir men söz-konusu. Yine de yaptırımlarda adı geçen Sberbank ve VTB bank, Rusya bankacılık sistemindeki varlıkların %75’ine sahip. Dolayısıyla da yaptırımların ekonomik ve finansal etkilerinin mümkün olduğunca fazla olması; ancak, Rusya ile tüm iletişimin de koparılmak istenmediği sonucu çıkmaktadır.

Rusya dayanabilecek mi?

Ukrayna Savaşı’nın ekonomik ve finansal yansımaları noktasında merak edilen sorulardan biri de “Rusya ekonomisi dayanabilir mi?”. Rusya, 10bin doların altına gerileyen kişi başı GSYH’sı, düşük verimliliği ve ürün çeşitliliği ile temelde hammadde ihracatı ile ayakta kalmaya çalışan bir ekonomidir. Güçlü Sovyet mirası üzerine kurulan avantajlı konumunu etkin ve avantajlı kullanabilecek konumda değildir.

Ancak, yıllardır süren batı ile çekişmenin getirdiği, zaten kısmen izole ekonomisi; yüksek resmi rezervleri, zengin hammadde kaynakları, yüksek enerji fiyatları; Avrupa’nın enerji bağımlılığı, gıda ve tahıldaki dış ticaret fazlası gibi avantajlarına güvenerek, bildiğini okumayı hedefliyordu. Rusya, olası yaptırımların da tıpkı Gürcistan müdahalesi ve Kırım’ın ilhakı sürecinde olduğu gibi sınırlı etkiler göstereceğini umuyordu.

Nitekim, örneğin, 2014’te Kırım’ın ilhakı sonrası hayata geçirilen yaptırımların Rusya’ya etkileri çok sınırlı kalmıştı. Yeni yaptırımların ise, bu doğrultuda, daha fazla can acıtıcı olması için uğraş sürüyor. Özellikle de Rus bankalarının SWIFT sisteminden çıkarılması, rezervlerine erişimin kısıtlanması, bireysel sermaye kontrolleri, Rus uçaklarına hava sahalarının kapatılması gibi üretim ve bankacılıktan, ulaşım ve spora kadar birçok alanda yeni yaptırımlar devreye sokuluyor.

Enerji ve gıda fiyat artışları da Rusya’nın işine yarıyor gibi görünse de SWIFT yaptırımları nedeniyle, bunları satamayacak ve uluslararası ticaretten kaynaklı gelirlerini alamayacak, hatta rezervlerini kullanamayacak Rusya’nın ne kadar dayanabileceği de ayrı bir konudur.

640milyar dolarlık döviz rezervlerinin kullanılamaması da Rus finansal sistemi için önemli bir sorun teşkil edebilir. Rus bankalarından kaçışlar, kur volatilitesi ve yeni bir enerji krizi dalgasının da gelmesi muhtemeldir. Rus bankaları, döviz cinsi borçlarını ödemede sorunlar yaşayacak, döviz likiditesine erişimleri ve uluslararası likiditeye erişimleri de kesilmiş olacaktır.

Öte yandan, Ukrayna savaşının etkisi ile Çin-İran-Rusya konsolidasyonu da belirginleşmektedir. Çok kutuplu görünüm güçleniyor. Çin ile İran, süreç ile ilgili daha çok Batı’ya tepkilidir. Dahası, Çin ve İran gibi Asya ülkeleri, Rusya’ya yaptırımları uygulamada da çok istekli değiller. Çin, mevcut küresel ticari ilişkileri nedeniyle, Rusya’ya doğrudan yardımı bu aşamada düşünemese de, bir şekilde, yaptırımların bir parçası olmamak için de çabalayacaktır.

Ukrayna’daki Savaş’ın Ekonomik ve Finansal Yansımaları

Tags

,

  • Ukrayna’daki savaşın ve Rus işgalinin bölgeye ekonomik etkileri,
  • Yaptırımların dünya ekonomisine etkileri: gıda, enerji ve arz zinciri üzerinden,
  • Yaptırımların finansal yansımaları,
  • Rusya ekonomisi dayanabilir mi?
  • Çin, Rusya ve Kuzey Kore’nin Dengelenmesi,
  • Çin-İran-Rusya konsolidasyonu, iş-birliği

Sorularına, cevap arıyoruz.

Önümüzdeki dönemler, Ukrayna savaşının;

  • doğalgaz ve petrol üzerinden enerji ve cari açık olarak,
  • basta buğday olmak üzere, tahıl ve gıda fiyatlarının artışı ile arzın azalması
  • kur hareketleri nedeniyle; borçların maliyeti ve artan reel ağırlığı, enflasyon ve …
  • turist sayısı ve turizm gelirlerinin potansiyel olarak azalması,

gibi temel noktalarda Türkiye ekonomisine etkileri…

#Ukraine #Ukrayna #Russia #Rusya #War #Savaş #SWIFT #Sanctions #Yaptırımlar